Prognoz

BIZ HAQIMIZDA

«Prognoz» Tibbiy reabilitatsiya markazi (Toshkent sh.) 2016-yil noyabr oyida «Vozvrashenie» Tibbiy reabilitatsiya instituti (Sankt-Peterburg sh., R.F.) bilan hamkorlikda tashkil etilgan. «Prognoz» TRM O'zbekistonda birinchi bo'lib bosh va orqa miyani transkranial va transvertebral mikropolyarizatsiya qilish uslubini (TKMP va TVMP) qo'llashni boshladi. Ushbu metodika 2000-yillarning boshidan buyon xorijiy davlatlarning, jumladan Rossiya Federatsiyasi, Ukraina, Belorussiya, Qozog'iston, Boltiqbo'yi mamlakatlari, Polsha, AQSH va boshqa yetakchi reabilitatsiya markazlarida keng qo'llanilib kelinmoqda. Ushbu uslub NTOR – nutq rivojlanishining orqada qolishi, PRNTOR – psixik va nutq rivojlanishining orqada qolishi, Alaliya – motor va sensomotor, AOS – autistik spektr buzilishlari, Bosh miya falaji (DSP), DVBZS (SDVG), ko'ruv va eshituv a'zolarining tug'ma yoki orttirilgan patologiyalari, o'qishdagi qiyinchiliklar, yangi bilim va ko'nikmalarni o'zlashtirish kabi tashxislarda yuqori samaradorlik va xavfsizlikni ko'rsatdi. Markaz shifokori Usmanov S.A. Sankt-Peterburg shahridagi «Vozvrashenie» TRIda muvaffaqiyatli tahsil oldi, unga TKMP va TVMP uslubi ishlab chiquvchilaridan biri professor Shelyakin A.M. kuratorlik qiladi.

Nevropatolog shifokorning birinchi qabuli - 90 000 so'm
Nevropatolog shifokorning keyingi qabullari - 45 000 so'm

TKMP/TVMP birinchi kursi - 1 muolaja uchun to'liq narx 170 000 so'm.
TKMP/TVMP ikkinchi kursi - to'liq narxdan 10% chegirma - 1 muolaja uchun 150 000 so'm
TKMP/TVMP uchinchi va keyingi kurslari to'liq narxdan 20% chegirma 1 muolaja uchun 140 000 so'm.

Tomatis birinchi kursi - 3 200 000 so'm
Tomatis ikkinchi va keyingi kurslari 3 200 000 so'm - 10% chegirma 2 900 000 so'm

Tomatis uslubi

Tomatis* uslubi fransuz shifokori otorinolaringolog va foniatr Alfred Tomatis tomonidan ishlab chiqilgan.

Tomatis uslubining asosiy tamoyili insonning tashqi, o'rta va ichki qulog'ida joylashgan zonalarga tovush to'lqinlari orqali dasturiy ta'sir ko'rsatishdan iborat. Ushbu zonalar eshitish, nutqni idrok etish va takrorlash, xulq-atvor, xotira va diqqat, muvofiqlashtirish va qomat, hissiyotlar kabi turli muhim funktsiyalar uchun javobgardir.

Qulog'ingiz miyangizni rag'batlantiradi

Miyangiz to'g'ri ishlashi uchun asosiy navbatda rag'batlantirish (stimulyatsiya) kerakligini bilarmidingiz? Ushbu rag'batlantirishning 80% dan ortig'i qulog'ingizdan kelishini bilarmidingiz? Uyg'oq bo'lasizmi yoki uxlaysizmi, qulog'ingiz miyangizga stimul yuborishdan to'xtamaydi.

Eshitish buzilganda, miyangiz quloq uzatayotgan tovushlarga e'tiborsiz bo'ladi. Shuning uchun uning e'tiborini jalb qilish kerak. Biroq, miya u oldindan ko'ra olmaydigan keskin o'zgarishlarga juda sezgir. Siz yuzinchi marta hovillayotgan qo'shnining itiga hech qanday e'tibor bermaysiz. Aksincha, agar to'satdan bu it shunchaki miyovlab yuborsa, siz seskanib ketardingiz!

TOMATIS® eshitish seanslari davomida musiqa tembr va intensivlikka qarab o'rnatilgan kutilmagan kontrastli o'zgarishlar bilan uzatiladi. Ushbu kontrastlar mutlaqo oldindan aytib bo'lmaydigan xarakterga ega. Og'riqsiz bo'lgan holda, ular miya uchun hayratlanarli ta'sirga ega bo'lib, miya mexanik ravishda ularga alohida e'tibor qarata boshlaydi. Takrorlanuvchi va oldindan aytib bo'lmaydigan tovush kontrastlarining ushbu ta'siri tufayli miya asta-sekin tinglash holatini egallaydi.

Bundan tashqari, ushbu kontrastlar yuqori tovushlarning uzatilishiga yordam berish uchun o'rnatiladi. Bu tovushlar sensor tovush hujayralarining mutlaq ko'pchiligini faollashtiradi. Shunday qilib, ular kuchli rag'batlantiruvchi ta'sirga ega bo'ladi.

Tomatis uslubi har qanday yoshdagi bolalar va kattalar uchun mo'ljallangan. Bu professional kuzatuvni to'ldiruvchi texnikadir. U hech qanday holatda shifokor yoki pedagog ishining o'rnini bosa olmaydi. Aksincha, u ularning ish natijalarini, ayniqsa quyidagi sohalarda sezilarli darajada oshirish imkonini beradi.

O'QITISHDAGI QIYINCHILIKLAR VA NUTQ BUZILISHLARI

Tovushlarni dekodlash va tahlil qilish bilan bog'liq bo'lgan asab yo'llarining plastikligiga, shuningdek motorika, muvozanat va muvofiqlashtirish mexanizmlariga ta'sir ko'rsatgan holda, Tomatis uslubi bolalar va kattalarga o'qishdagi qiyinchiliklar va nutq buzilishlarini bartaraf etish uchun kompensatsiya strategiyalarini ishlab chiqishga yordam berishi mumkin.

DIQQAT BUZILISHI

Tomatis uslubi miyani doimo hayratda qoldirish va uni sergak tutish uchun mo'ljallangan musiqiy kontrastlarni yaratish tamoyiliga asoslangan. Maqsad o'zgarishlarni aniqlashning avtomatik mexanizmlarini rivojlantirishga yordam berishdir, bu esa o'z navbatida diqqatni kuchaytiradi.

EMOTSIONAL BUZILISHLAR

Miyada tabiiy ravishda himoyalanish moyilligi bor, masalan, tashqi muhit unga tajovuzkorona ta'sir qilganda yoki hissiy larzadan keyin. Ushbu himoya sensorli xabarning uzatilishi va tahlil qilinishini buzadigan filtr vazifasini o'taydi. Limbik tizimga va bosh miyaning prefrontal qobig'iga bilvosita ta'sir qilish orqali Tomatis uslubi tushkunlik va xavotirga oid hissiy buzilishlar bilan kurashishda yordam beradi.

PSIXOMOTOR BUZILISHLAR

Quloq labirinti dahliziga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qilish orqali Tomatis uslubi mushak tonusining tartibga solinishiga va binobarin, vertikallikka, shuningdek, laterallik buzilishlariga ta'sir qiladi. Bundan tashqari, miyaning ko'plab boshqa qismlari bilan birgalikda vestibulyar tizim muvofiqlashtirish va ritm mexanizmlariga nisbatan muhim rol o'ynaydi.

Demak, Tomatis uslubi ritm va muvofiqlashtirish buzilishlariga samarali ta'sir ko'rsatishi mumkin.

PERVAZIV RIVOJLANISH BUZILISHI (PRB)

Quloqni miya bilan bog'laydigan asab yo'llarida «ko'zguli neyronlar» deb ataladigan o'ziga xos neyronlar mavjud. Ular ijtimoiy kognitsiyani shakllantirishda, ya'ni insonga niyatlar, g'oyalarni bog'lash va hatto uning emotsional holatini tushunish imkonini beruvchi jarayonlar majmuasida muhim rol o'ynaydi. Ushbu asab yo'llariga ta'sir ko'rsatish orqali Tomatis uslubi muloqot qilish qobiliyatimiz sifatini yaxshilashni taklif etadi.

SHAXSIY RIVOJLANISH VA O'ZINI YAXSHI HIS ETISH

Yuqori garmonikalarga boy bo'lgan tovushlar «to'rsimon hosila» deb ataladigan keng asab tarmog'ini rag'batlantiradi. U miya faoliyatining umumiy faollik darajasini nazorat qiladi. Bir vaqtning o'zida miya darajasida kuchaytiruvchi va tana darajasida bo'shashtiruvchi ta'sir ko'rsatadigan yuqori tovushlarning uzatilishiga yordam berib, Tomatis uslubi shaxsiy rivojlanishga va o'zini yaxshi his etishga ijobiy ta'sir ko'rsatadi.

OVOZ VA MUSIQIYLIKNI YAXSHILASH

Tomatis uslubining asosiy tamoyili shundan iboratki, tovushli xabarni idrok etish va tahlil qilish mexanizmlari darajasidagi har qanday o'zgarish xabarni qayta takrorlash, suhbatda, qo'shiq aytishda yoki musiqiy asbob orqali namoyon bo'lish darajasida natijalarga olib keladi.

TUG'RUQQA TAYYORGARLIK

Ona ovozi homila tomonidan idrok etiladi. Bu ovoz bolaning rivojlanishi uchun o'ta muhim va asosiy bo'lgan o'ziga xos hissiy tovush substansiyasini anglatadi. Shuning uchun u bola tomonidan yoqimli tarzda qabul qilinishi muhimdir. Stressni boshqarishga ta'sir qilib va tovushning suyak orqali o'tkazilishiga yordam berib, Tomatis uslubi bo'lajak onalarga butun homiladorlik davrida hamrohlik qiladi.

CHET TILLARINI O'ZLASHTIRISH

Tomatis uslubining maqsadi chet tilini o'rganishni istagan har qanday kishiga ritm va tovushlarni haqiqatan o'zlashtirish imkonini berishdir, bu esa quloqqa ularni tahlil qilish va takrorlash holatida bo'lish uchun samarali moslashish imkonini beradi.

Ushbu ish, shu tariqa, o'z ona tilingizning ritmik va tovushli odatlaridan xalos bo'lishni anglatadi, chunki ular ko'pincha o'rganilayotgan tilga salbiy ta'sir ko'rsatadi.

* — Tomatis uslubi pedagogik dastur hisoblanadi va tibbiy davolash yoki tibbiy tashxis qo'yish usuli sifatida qaralishi mumkin emas.

Transkranial va transvertebral mikropolyarizatsiya

Mikropolyarizatsiya (Direct Current Stimulation) — yuqori samarali davolash usuli bo'lib, u kichik o'zgarmas tok ta'sirida Markaziy Asab Tizimining (MAT) turli bo'g'inlari funktsional holatini maqsadli ravishda o'zgartirish imkonini beradi. Transkranial mikropolyarizatsiya (TKMP) va transvertebral mikropolyarizatsiya (TVMP) an'anaviy fizioterapevtik muolajalarning soddaligi va noinvazivligini intratserebral elektrodlar orqali rag'batlantirishga xos bo'lgan yetarlicha yuqori tanlov darajasi bilan muvaffaqiyatli birlashtiradi. Birinchi marta N.P.Bexterova laboratoriyasida taklif qilingan «mikropolyarizatsiya» atamasi transkranial mikropolyarizatsiya (TKMP) va transvertebral mikropolyarizatsiya (TVMP) muolajalarini o'tkazish uchun ishlatiladigan o'zgarmas tok parametrlarini (mikrotoklar) hamda asab to'qimasiga qo'llaniladigan mikrotokning ta'sir qilish mexanizmini (hujayra va sinaptik membrana polyarizatsiyasi) o'z ichiga oladi. Natija bosh va orqa miyaning po'stloq (frontal, motor, chakka va boshqalar) yoki segmentar (bel, ko'krak, bo'yin va boshqalar) proektsiyalarida joylashgan kichik maydonli elektrodlardan (100-600 kv.mm) foydalanish orqali erishiladi. Nojo'ya ta'sirlarning yo'qligi va transkranial mikropolyarizatsiya muolajalarining yaxshi o'zlashtirilishi muhim ahamiyatga ega.

Ta'sir qilish tamoyili:
Mikropolyarizatsiyada bosh miya tuzilmalariga juda kam kuchlanishli – 1 mA dan kam doimiy tok ta'sir qiladi. U bosh miyaning o'z elektr jarayonlari bilan qiyoslanadigan bo'lib, unga kuchli rag'batlantiruvchi ta'sir ko'rsatmaydi. Tok bosh miya neyronlarining funktsional holatini maqsadli ravishda o'zgartiradi va asab hujayralari o'rtasidagi o'zaro ta'sirni yaxshilab, bir qator turli funktsiyalarni tiklashga yordam beradi. Shunday muolajalar kursidan so'ng bosh miyaning funktsional zaxiralari faollashadi, uning funktsional yetilmaganlik belgilari yo'qoladi yoki hech bo'lmaganda kamayadi.

Mikropolyarizatsiyaning boshqa turi - bosh miyaga emas, balki orqa miyaga kam kuchlanishli doimiy tok bilan ta'sir qilishdir. Bu holda u transvertebral deb ataladi.

Transkranial mikropolyarizatsiya mustaqil davolash usuli sifatida ham, turli yoshdagi bemorlarda u yoki bu patologik holatlarni kompleks davolash tarkibida ham qo'llaniladi. U giperkinezlar va talvasa xurujlarini bartaraf etishga, organizmning harakat va nutq funktsiyalarini tiklashga yoki hech bo'lmaganda yaxshilashga, bemorning ruhiy holatini va kichik chanoq a'zolari funktsiyalarini normallashtirishga, bosh miya jarohatlari yoki insultlarning o'tkir davrida miya shikastlanish o'choqlarini sezilarli darajada kamaytirishga imkon beradi.